139-QAROR

Ўзбекистoн Республикаси Халқ таълими вазирлиги

Б У Й Р У Қ

2012 йил 25 май 165-сонли

Таълим муассасаларида мобил телефонлардан фойдаланишни тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида

Таълим-тарбия жараёни самарадорлигини янада оши¬риш, ҳар томонлама ривожланган ва баркамол авлодни тар¬биялаш учун зарур шарт-шароитларни яратиш, бу борада Узбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 21 майдаги 139-сонли қарорининг ижросини таъмин¬лаш мақсадида

БУЮРАМАН:
1. Узбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 21 майдаги 139-сонли қарори ва ушбу қарор би¬лан тасдиқланган «Узбекистон Республикаси таълим муас¬сасаларида мобил телефонлардан фойдаланиш тартиби тўғрисида Низом» ижро учун қабул қилинсин.
2. Маънавий-ахлоқий тарбия бошқармаси (Ҳ.Даминов), Таълим муассасалари фаолиятини ташкил этиш бош бошқармаси (Ф.Аҳмедов), Республика таълим маркази (И.Зокиров)га:
«Узбекистон Республикаси таълим муассасаларида мо¬бил телефонлардан фойдаланиш тартиби тўғрисида Ни¬зом» талабларини барча турдаги таълим муассасаларида изчил бажарилиши устидан қатъий назорат ўрнатиш;
жорий йилда ўтказиладиган ўқитуъчиларнинг анъанавий Август анжуманларида мазкур Низомнинг мақсад, вазифа ва талабларини ўқитувчиларга, улар орқали ўқувчилар ва ота-оналарга тушунтириш ишларини олиб бориш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш;
I nip х,афта муддатда таълим муассасаларининг амалдаги мчи и тартиб қоидаларини «Ўзбекистон Республикаси таълим муассасаларида мобилтелефонлардан фойдаланиш тар-
тўғрисида Низом»нинг талаблари асосида такомиллаштириш ва ўрнатилган тартибда ижрога йўналтириш;
бу борада ҳудудларда амалга оширилаётган ишларни гп хдил қилиш, илғор иш тажрибаларини оммалаштириш п.| жойларга услубий ёрдам кўрсатиш вазифалари топширилсин.
3. Қорақалпоғистон Республикаси Халқ таълими вази¬ри, Тошкент шаҳар ва вилоятлар Халқ таълими бошқармалари бошлиқлари, ҳудудий педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва Малакасини ошириш хдмда Давлат педагогика институтлари ректорлари, вазирлик тасарруфидаги Респуб¬лика ташкилотлари раҳбарлари ва ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаблари директорларига:
бир ҳафта мулдатда, Узбекистан Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 21 майдаги 139-сонли қарори билан тасдикданган «Узбекистан Республикаси таълим муассасаларида мобил телефонлардан фойдаланиш тартиби тўғрйсида Низом»ни (илова қилинади) тизимдаги барча таълим муассасасаларига етказиш;
бир ой муддатда таълим муассасаларининг ички тартиб қоидаларига мазкур низом талабларидан келиб чиққан ҳолда тегишли қўшимчалар киритиш;
«Узбекистан Республикаси таълим муассасаларида мо¬бил телефонлардан фойдаланиш тартиби тўғрисида Низом»нинг мақсад ва вазифаларини ўқувчи-ёшлар ва уларнинг ота-оналари ўртасида кенг тарғиб қилиш;
таълим муассасаларида Низом талабларининг бузилиши ҳолатларини муқокама қилиш бўйича биринчи раҳбар бошчилигидаги доимий комиссия фаолиятини йўлга қўйиш;
Низом талабларини ҳар ўқув йили бошида барча таъ¬лим олувчилар ва уларнинг ота-оналари (ёки ўрнини босувчи шахслар) га имзо қўйдирган ҳолда етказилишини таш¬кил этиш;

амалга оширилган ишлар тўғрисида жорий йил 15 сен¬тябрь ва 2013 йил 10 июнь ҳолатларига вазирликнинг Маънавий-ахлоқий тарбия бошқармасига ёзма маълумот бе¬риш вазифалари юклатилсин.

4. Ушбу Низом талабларига риоя этилишини назорат қилиш таълим муассасаларининг директори (олий ўқув юртларида факультет декани) ва унинг ўринбосарлари зиммасига юклатилиши белгилаб қўйилсин.
5. Ушбу буйруқнинг бажарилишини назорат қилиш ва¬зир ўринбосари А.Холбеков зиммасига юклатилсин.

Вазир Т.ШИРИНОВ

Вазирлар Маҳкамасининг
2012 йил 21 майдаги
139-сон қарорига
ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси таълим муассасаларида мобил телефонлардан
фойдаланиш тартиби тўғрисида
НИЗОМ

I. Умумий қоидалар
II. Таълим муассасалари ҳудуди ва хоналарида телефонлардан фойдаланиш тартиби
III. Низом талабларини бузганлик учун жавобгарлик
IV. Якунловчи қоидалар

I. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

1. Ушбу Низом, идоравий мансублигидан қатъи назар, умумий ўрта, ўрта махсус, касб-ҳунар ва олий таълим муассасаларида (кейинги ўринларда таълим муассасаси деб аталади) мобил телефонлардан (кейинги ўринларда телефон деб аталади) фойдаланиш тартибини белгилайди ҳамда сифатли таълим олиш ва касбий тайёргарликка эга бўлишда, давлат ва жамият манфаатлари йўлида ўқувчи ёшларнинг соғлиғини сақлашда хавф-хатарларни камайтиришда ўқувчилар ва талабаларнинг (кейинги ўринларда таълим олувчилар деб аталади) конституциявий ҳуқуқларини таъминлашга йўналтирилган.

2. Таълим-тарбия жараёнини ташкил этиш самарадорлигига эришиш ва ўқувчи ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини қарор топтириш учун шарт-шароитлар яратиш ушбу Низомнинг мақсадлари ҳисобланади.

3. Ушбу Низом давлат ва нодавлат таълим муассасаларига татбиқ этилади ҳамда таълим олувчиларга, шунингдек таълим муассасаларининг барча тоифалардаги ходимларига нисбатан амал қилади.

4. Телефоннинг сақланиши учун фақат унинг эгаси (ота-оналар) жавоб берадилар.

5. Ушбу Низомнинг мақсадларига мувофиқ уни ишлаб чиқиш қуйидаги вазифаларни ҳал этишга йўналтирилган:
а) бой интеллектуал мерос асосида ёш авлодни Ватанга муҳаббат, миллий ва умуминсоний қадриятларни, миллий мустақиллик ғояларини ҳурмат қилиш ва уларга садоқат руҳида тарбиялаш;
б) ўқув жараёнида, шу жумладан, таълим олувчилар томонидан телефонлардан фойдаланиш билан боғлиқ қуйидаги салбий ҳодисаларнинг олдини олиш ва бартараф этиш:
ўқув материалларини улардан шпаргалкалар сифатида фойдаланиш учун, шунингдек машғулотлар вақтида таълим олувчилар фойдаланадиган турли ўйинларни ёзиб олиш ва телефон хотирасида сақлаш;
ёшлар ўртасида маънавий-ахлоқий хислатларни бузувчи, зўравонлик, шафқатсизлик ва порнографик, шунингдек реакцион-сектант, сохта диний мафкурани тарғиб қилувчи, атрофдагиларни салбий ҳаракатларга ундовчи материаллардан иборат бўлган, кўргазма, фон сифатида хизмат қилувчи расмлар, аудио-, видеоёзувлар, чизма ва суратли тасвирлар, овозли видеороликларни намойиш этиш, тарқатиш, қўлланиш;
в) таълим муассасаларининг ички тартиб-қоидаларига риоя этишни таъминлаш учун таълим муассасаларида таълим олувчилар томонидан телефонлардан фойдаланишни тартибга солиш.

II. ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИ ҲУДУДИ ВА ХОНАЛАРИДА ТЕЛЕФОНЛАРДАН
ФОЙДАЛАНИШ ТАРТИБИ

6. Таълим муассасасига кириб келишда ҳар бир таълим олувчи, ходим, келувчи ва бошқа шахслар ўз телефони абонентининг чақирув овозини тўлиқ ўчириб қўйиши (телефонни «овозсиз» режимга ўтказиши) шарт.

7. Таълим муассасаларида ўтказиладиган ўқув машғулотлари ва тадбирлар (сафланиш, тарбиявий соатлар, байрам, спорт тадбирлари ва шу кабилар) бошланишидан олдин таълим олувчилар:
телефонини ўчириб қўйиши;
телефонини портфели, сумкаси ва шу кабиларга солиб қўйиши шарт.

8. Таълим олувчиларга қуйидагилар қатъиян тақиқланади:
а) телефонини бўйнига осиб олиш, кўкрак чўнтакларида, шим, юбкалари чўнтакларида ва шу кабиларда сақлаш;
б) телефон аккумуляторини зарядлаш учун таълим муассасаси электр тармоқларига улаш;
в) телефони ёрдамида:
атрофдагиларга зўравонлик, шафқатсизлик, порнографияни тарғиб қилувчи видео ва суратларни намойиш қилиш;
таълим муассасасининг нуфузига, шу жумладан, зўравонлик ва вандализм ҳолатларини суратга олиш ва кейинчалик уларни атрофдагиларга намойиш этиш йўли билан зарар етказиш;
г) ўқув машғулотлари вақтида:
телефон орқали сўзлашиш ҳамда SMS (ММS) ва бошқа турдаги хабарларни жўнатиш;
телефонни стол устига қўйиш;
мусиқа, шу жумладан, наушниклар орқали тинглаш;
сурат ва видео тасвирларни кўрсатишда телефондан фойдаланиш (ўйинлар билан шуғулланиш), тасвир (матн, расм, видеоёзув ва фотосуратлар) кўриш, диктофон, калькулятор, календарь, блокнот, ён дафтарча кабилар сифатида фойдаланиш;
суратга олиш ва видео тасвирга тушириш;
телефон (GPRS, Bluetooth, Интернет ва шу кабилар) орқали бошқа хизматлардан фойдаланиш.

9. Таълим муассасасида таълим олувчиларга машғулотлар ва тадбирлар оралиғида фақат асосли ва кечиктириб бўлмайдиган зарур ҳолатларда ота-онаси (уларнинг ўрнини босувчилар), яқин қариндошлари, таълим муассасаларининг раҳбарлари ёки ходимлари билан зудлик билан боғланиш мақсадида телефонлардан фойдаланишга (қўнғироқ қилишга, SМS, ММS, GPRS жўнатишга, Bluetooth, Интернет ва шу кабилар хизматидан фойдаланишга) рухсат этилади.

10. Машғулотлар ва турли тадбирлар оралиғида телефон орқали сўзлашиш учун хонадан йўлакка ёки фойега чиқиш, паст овозда ва қисқа мулоқот қилиш зарур.

11. Фавқулодда вазиятлар вужудга келган тақдирда таълим муассасаларида телефондан фойдаланиш чекланмайди.

12. Таълим муассасасининг ўқитувчилари ва бошқа ходимлари:
ўқув машғулотлари вақтида телефондан фойдаланиш ҳуқуқига эга эмас;
дарсдан ташқари вақтда таълим олувчилар иштирокида телефондан фойдаланишни имкони борича чеклашлари шарт.

III. НИЗОМ ТАЛАБЛАРИНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК

13. Ушбу Низом талабларини бузган таълим олувчиларга нисбатан қуйидаги таъсир кўрсатиш чоралари қўлланади:
огоҳлантириш;
уларнинг кундалик дафтарига ёзиб қўйиш;
ота-оналарини (уларнинг ўрнини босувчи шахсларни) хабардор қилиш ёки тушунтириш суҳбати ўтказиш учун таълим муассасасига чақириш.
Ушбу Низом талабларини бузган талабаларга нисбатан олий таълим муассасасининг ички тартиб-қоидаларига мувофиқ чоралар кўрилади.

14. Ушбу Низом талаблари бузилган тақдирда таълим муассасасининг ҳар қандай педагог ходими таълим олувчидан телефонни олиб қўйиш, ушбу Низомни бузганлик ҳолати тўғрисида билдиришнома расмийлаштириш ва уни телефон билан бирга таълим муассасасининг (факультетнинг) директорига (деканига) ёки директор (декан) ўринбосарига, кейинчалик уни ота-оналарга (уларнинг ўрнини босувчи шахсларга, олий таълим муассасаларида эса — кураторга) бериш, ушбу Низом талаблари бузилганлиги ҳолатлари тўғрисида огоҳлантириш бериш ҳуқуқига эга.

15. Ушбу Низом талабларининг ҳар қандай бузилиши таълим муассасасида (факультетда) тузиладиган директор (декан) раҳбарлигидаги комиссия томонидан, синф раҳбари (куратор), таълим олувчининг ота-оналари (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) иштирокида, шунингдек ота-оналар (талабалар) мажлисида муҳокама қилинади.

16. Ушбу Низом талабларига риоя этилишини таълим муассасасининг директори (факультет декани) ва унинг ўринбосарлари назорат қилади.

IV. ЯКУНЛОВЧИ ҚОИДАЛАР

17. Таълим муассасаси таълим олувчиларга тегишли бўлган телефонларнинг сақланиши учун жавоб бермайди, ушбу Низомнинг 14-бандида назарда тутилган ҳолатларда телефонларнинг олиб қўйилиши ҳоллари бундан мустасно.

18. Ушбу Низом талаблари ҳар йили имзо қўйдирилган ҳолда ҳар бир таълим олувчига ва унинг ота-онасига (уларнинг ўрнини босувчи шахсларга), олий таълим муассасаларида эса тегишли равишда ҳар бир талабага етказилади.

«Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами», 2012 йил, 21-сон, 229-модда